Obezite, güçsüz kas ve kemik yapısı, miyop, iletişim becerisinde azalma, empati kuramama...

Vakitsizlik, çevreye duyulan güvensizlik, yeşil alanların azalması, mahalle kültürünün ortadan kalkması...

Yeni nesil çocukların evlere hapsolmasının ardında birçok neden var. 
Eskiden bütün günü sokakta, arkadaşlarıyla, ağaçlara tırmanarak, meyve toplayarak, hayvanlarla iç içe geçiren çocukların yerini şimdilerde,  televizyon ya da bilgisayar ekranı önünde büyüyen çocuklar aldı.  

Bu durum çocukların sadece psikolojik gelişimini değil, fiziksel gelişimini de olumsuz etkiliyor. 

Belli bir yaştan sonra çocukların kişiler arası iletişim becerilerini geliştirmek, empati kurmayı, paylaşmayı öğrenmek için yaşıtlarıyla birlikte zaman geçirmesi gerekir. Evde sürekli annesi ya da bakımını üstlenen yetişkinle iletişim kuran çocukların bu önemli becerileri kazanması ise zorlaşır. Çocuğun ilgisinin kolay dağılabileceği, yapay olarak oluşturulan oyun grupları gibi ortamlar ise yeterli olmaz. 

Oysa sokak, parklar çocuklar için gerçekten öğreticidir. Burada yaşıtları arasında seçim yapma, onlara uyum sağlamak için belli kurallara uyma gibi davranışlar kazanır. Sıra beklemeyi, oyuncaklarını paylaşmayı öğrenir. Üstelik sokakta çocuk için pahalı oyuncaklardan çok daha dikkat çekici çok sayıda uyaran bulunur. Ağaçlar, kedi, köpek gibi hayvanlar çocuğun ufkunu geliştirir. 

Tüm bunları sadece ekrandan ya da kitaplardan gören çocuklarda ise gerçeklik algısında bir kayma yaşanabilir. Dış dünya deneyimleri azaldıkça fobi geliştirme ihtimalleri de o kadar artar. 

Ekran önünde büyüyen çocuklar bağımlılık tehlikesiyle de karşı karşıyadır. Önce televizyon ya da bilgisayarla başlayan bu bağımlılık ileri dönemde çocuğun başka bağımlılıklar geliştirmesine, takıntılı bir birey olmasına da yol açabilir.

Sürekli kapalı mekanlarda kalmanın çocuk üzerinde olumsuz fiziksel etkileri de var. Ne kadar düzenli beslenirse beslensin hareket etmeyen bir çocukta obezite görülme ihtimali diğer çocuklara göre fazla olacaktır. Yeterince fiziksel aktivitede bulunmayan bir çocuğun kas ve kemikleri de güçlü olamaz. Araştırmalar sokağa çıkmadan büyüyen çocukların kaslarının yüzde 25'ten fazlasını kaybettiklerini ortaya koyuyor. 

Ev ortamındaki sınırlı görüş alanı çocukların göz sağlığını da bozuyor. Son dönemde, çocuklarda miyop tanısının artmasının altındaki en önemli sebep bu çocukların sokakta, geniş alanlarda yeterince zaman geçirmiyor olması...  

Çocuğunuzu tüm bu zararlı etkilerden korumak için anne baba olarak fırsatlar yaratmanız gerekiyor. Eğer yaşadığınız mekan çocuğun sokakta oynamasına uygun değilse en azından haftasonları bir alışveriş merkezine gitmek yerine açık havada zaman geçirmeyi tercih etmelisiniz. 

Irmak Gürcan Kerimoğlu (TRT TÜRK Artı)

Psikolog