Diyabet hastalığına yakalana kişi sayısı her geçen artıyor. Dünyada 60 milyondan fazla diyabet hastası kadın olduğunu belirten uzmanlar, her yıl 2.1 milyon kadının diyabet nedeniyle hayatını kaybettiğine dikkat çekti.

Halk arasında şeker hastalığı olarak bilinen diyabet, dünyada her geçen gün daha çok kişiyi pençesine düşürmeye devam ediyor. Ciddi bir halk sağlığı sorunu olan diyabet hakkında bilgi veren Hacettepe Üniversitesi (HÜ) Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Okan Bülent Yıldız, konuyla ilgili şunları söyledi:

Gebelikte diyabete dikkat 

"Dünyada doğurganlık çağında 60 milyondan fazla diyabetli kadın var. Her yıl 2,1 milyon kadın diyabet nedeniyle hayatını kaybediyor. Önümüzdeki 20 yıl içinde özellikle Ortadoğu ve Afrika'da, diyabetli kadın sayısında yüzde 90'ın üzerinde artış bekleniyor. İlk kez gebelikte tespit edilen şeker yüksekliği gebelik şekeri diye isimlendiriliyor. Bu durum, tüm gebeliklerin yüzde 5-10'unda görülüyor. Anne yaşının 25'in üzerinde olması, obezite, annenin daha önceki gebeliklerinde şeker yüksekliği tespit edilmesi, polikistikover sendromu tanısı, çoklu gebelik ve ailede diyabet öyküsü, gebelik şekeri riskini artırıyor.”

Gebelik diyabeti taramalarla ortaya çıkıyor 

“Gebelik şekeri, herhangi bir şikayete neden olmadığı için ancak tarama ile belirlenebiliyor. Bu dönemde şeker yüklemesi yapılması gerekiyor. Gebelik şekeri nedeniyle iri bebek, doğum travması, yenidoğanda şeker düşüklüğü ya da sarılık ortaya çıkabilir. Annede gebelikte tansiyon yüksekliği olabilir. Ayrıca doğumdan sonraki yıllarda annelerin yaklaşık yarısında tip 2 şeker hastalığı gelişir." 

Sağlıklı beslenme diyabet için önemli 

“Gebelik şekeri tedavisinde düzenli ve sağlıklı beslenme, yüzme, yürüyüş ve yoga gibi orta şiddette düzenli egzersiz ile doktorun önerdiği şekilde şeker ölçümleri yapılması önemli. Doktorun uygun gördüğü şekilde orta şiddette düzenli egzersiz yapılmalı. Yüzme gibi çok fazla ayakta durma ya da denge gerektirmeyen aktiviteler seçilmeli. Aşırı terleme ya da vücut sıcaklığında artışa yol açmayacak hafif giysiler tercih edilmeli. Egzersiz öncesinde, esnasında ve sonrasında bol su içilmeli. Sağlıklı beslenme ile gebelikte ideal kilo alımına dikkat edilmeli.”

Diyabet hastalarına iğnesiz tedavi umudu 

Diyabetin görülme sıklığı dünyada artmaya devam ederken, bilim adamları da diyabet için yeni tedavi yöntemleri geliştirmek için çalışıyor. Son olarak Fransız İlaç Şirketi Servier ve Intarcia işbirliği ile geliştirilen yeni iğnesiz diyabet tedavi yönteminin 3. faz çalışmalarının sonuçlandığı açıklandı. Yapılan açıklamada iğnesiz yöntemle tedavi gören hastaların, diğer hastalara kıyasla değerlerinde belirgin düşüş olduğu belirtildi.

 

Diyabet nedir?

Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu’nun internet sitesinden yer alan bilgilere göre, Diabetes Mellitus (DM), pankreasın yeterli insulin üretememesi veya vücudun ürettiği insülini etkili bir şekilde kullanamaması sonucu oluşan ömür boyu devam eden kronik ve insülin üreten hücrelerin azalması ile devam eden bir hastalıktır. Normal metabolizma da besinler, vücudun başlıca yakıtı olan glukoza (şeker) dönüşmek üzere bağırsaklarımızda parçalanırlar. Daha sonra bu glukoz bağırsaklardan kana geçer ve kandaki şeker düzeyi yükselmeye başlar.

Sağlıklı bireylerde kana geçen glukoz pankreastan salgılanan insülin hormonu yardımıyla hücrelerin içine taşınır. Şayet insülin hormonu vücudumuzda olmazsa ya da etkisi bozulmuş ise şeker hücrenin içine taşınamayacağı için, glukoz kanda artarak şeker hastalığı dediğimiz kan şekeri yükselmesi (Hiperglisemi) gelişmiş olur. Bu kan şekeri yüksekliği sürekli olarak devam edecek olursa organlarımızda (sinir, göz, kalp, böbrek vs) zaman içerisinde ciddi bozukluklara neden olur.

 

Diyabet tanısı nasıl konuyor?

Bir kişinin diyabetli olup olmadığı Açlık Kan Şekeri (AKŞ) ölçümü veya Oral Glikoz Tolerans Testi (OGTT) yapılarak saptanır. AKŞ ölçümü 100-125 mg/dl olması gizli şeker (pre-diyabet) sinyalidir. AKŞ ölçüm sonucunun 126 mg/dl veya daha fazla olması diyabetin varlığını gösterir. OGTT’de glikozdan zengin sıvı aldıktan 2 saat sonraki kan şekeri değeri önemlidir. İkinci saat kan şekeri ölçümü 140-199 mg/dl ise gizli şeker, 200 mg/dl veya daha yüksek ise diyabet tanısı konulur.

Diyabette beslenme nasıl olmalıdır? 

Diyabet, yaşamınızda başta beslenme planınız olmak üzere bazı değişikliklerin oluşmasını gerektirmektedir. Kan şekerini oluşturan asıl kaynak besinler olduğu için sağlıklı beslenme diyabette tedavinin temelidir. Sağlıklı beslenmek için vücudun ihtiyacı olan öğeleri içeren besinleri yeterli miktarlarda ve öğün içinde dengeli bir şekilde tüketmeniz gerekmektedir. Sağlıklı beslenmek için ihtiyacımız olan öğeler ve bu besin öğelerini alacağınız temel yiyecek kaynakları şunlardır:

-Karbonhidrat (tahıllar, un ve undan yapılmış yiyecekler, kuru baklagiller, patates, sebze ve meyveler, süt, yoğurt)

-Protein (et, yumurta, peynir, süt, yoğurt )

-Yağ (yağ ve et, yumurta, peynir, süt, yoğurt gibi yağ içeren yiyecekler)

-Vitamin ve Mineral (sebze ve meyveler başta olmak üzere tüm yiyecekler)

-Posa (sebze, meyve, kuru baklagiller ve tam taneli tahıllar)

-Sağlıklı beslenmek için her gün çeşitli besinler tüketiniz. Çünkü her bir besinin içindeki besin öğesi farklıdır. Sağlıklı bir yaşam sürdürebilmek için vücudunuzun gereksinimi olan besin öğelerini ancak yiyecekleri çeşitlendirerek, yeterli bir şekilde sağlayabilirsiniz.