Türkler ve Faslılar Obezitede Büyük Risk Grubunda

 

Hollanda’nın başkenti Amsterdam, eğitimden sanata, bilimden özgür yaşam tarzına kadar birçok alanda “model şehir” olarak gösteriliyor. Ancak kentin parlak vitrininin arkasında büyüyen ciddi bir halk sağlığı sorunu var: obezite ve aşırı kilo.

Amsterdam’da yapılan kapsamlı bir sağlık araştırması, özellikle göçmen kökenli topluluklar arasında aşırı kilonun endişe verici boyutlara ulaştığını ortaya koydu.

 

Genel Oran Yüzde 45, Türklerde Rekor Seviyede

Araştırma sonuçlarına göre Amsterdam genelinde obezite ve aşırı kilo oranı yüzde 45 seviyesinde. Ancak bu oran bazı topluluklarda çok daha yüksek.

• Fas kökenli nüfusta: yüzde 57

• Türk toplumunda: yüzde 66

 

Yaklaşık 45 bin Türk’ün yaşadığı Amsterdam, bu oranla kentte obezitenin en yaygın olduğu topluluklardan biri olarak öne çıkıyor.

Türkler Batı Hollanda’da Yoğunlaşıyor

 

Hollanda genelinde yaklaşık 500 bin kişilik Türk nüfusunun büyük bölümü, “Randstad” olarak adlandırılan Batı Hollanda’daki büyük şehirlerde yaşıyor. En fazla Türk nüfusunun bulunduğu şehirler ise şöyle sıralanıyor:

• Rotterdam: 48 bin

• Amsterdam: 45 bin

• Lahey (Den Haag): 42 bin

• Utrecht: 15 bin

 

Uzmanlara göre, bu şehirlerdeki yaşam tarzı, beslenme alışkanlıkları ve sosyo-ekonomik koşullar obeziteyi tetikleyen başlıca faktörler arasında.

Kültürel Alışkanlıklar Etkili

Araştırmalar, aşırı kilonun yalnızca bireysel tercihlerle açıklanamayacağını gösteriyor. Özellikle birinci kuşak göçmenlerin geçmiş deneyimleri, bugünkü beslenme alışkanlıklarını doğrudan etkiliyor.

 

Yokluk ve kıtlık dönemlerini yaşamış olan ilk nesil Türkler, Hollanda’da gıdaya kolay erişimle birlikte unlu mamuller, kırmızı ve beyaz et ağırlıklı beslenmeye yöneldi. Buna karşılık Fas kökenli topluluklarda balık tüketiminin daha yaygın olması, obezite oranlarını görece daha düşük tutuyor.

 

“Kilolu Olmak Güçtü” Algısı Değişiyor

Anadolu kültüründe geçmişte kilolu olmak; güç, sağlık ve refah göstergesi olarak kabul ediliyordu. Özellikle kırsal bölgelerde, kilolu genç kadınlar çalışkan, doğurgan ve sağlıklı olarak görülüyor; evliliklerde tercih ediliyordu.

 

Ancak son 50 yılda televizyonun, son 30 yılda ise sosyal medyanın etkisiyle ideal beden algısı köklü biçimde değişti. Bugün aşırı kilo, sağlık sorunlarıyla birlikte anılıyor.

 

Eğitim, İş ve Sosyal Hayatı Etkiliyor

Uzmanlar, obezitenin yalnızca fiziksel bir sorun olmadığını vurguluyor. Aşırı kilo;

• Eğitim hayatında başarısızlık,

• İş gücüne katılımda zorluk,

• Sosyal hayattan dışlanma

 

gibi pek çok sorunu da beraberinde getiriyor.

 

Karşıtlıkların Şehri Amsterdam

Amsterdam, bir yandan dünyanın en özgür şehirlerinden biri olarak anılırken, diğer yandan yoksulluk ve refahın, aşırı özgürlük ve muhafazakârlığın, yüksek eğitim ve sosyal dışlanmanın iç içe geçtiği bir kent.

Uzmanlar, bu karşıtlıkların beslenme alışkanlıkları üzerinde de etkili olduğuna dikkat çekiyor. Bir yanda “sağlıklı yaşam” trendleriyle anılan elit kesimler, diğer yanda ucuz ve sağlıksız gıdaya yönelen düşük gelir grupları bulunuyor.

Uzmanlardan Uyarı: Toplumsal Önlem Şart

Hollandalı sağlık uzmanları, özellikle Türk toplumunda obeziteyle mücadele için kültürel hassasiyetleri gözeten, toplum temelli projelere ihtiyaç olduğunu belirtiyor.

Aksi halde Amsterdam’ın “özgürlükler başkenti” kimliği, gelecekte sağlık krizleriyle daha sık anılabilir.

Nejat SUCU